UNIT 48 Questions (1 ) - ( پرسیارەکان (١


 UNIT 48

Questions (1)

پرسیارەکان (١)

 

   A. We usually make questions by changing the word order: we put the first Auxilary Verb (AV) before the subject (S):

أ- ئێمە زۆربەی کات پرسیار دروست دەکەین بە گۆڕینی ڕێکخستنی(ڕیزبەندی) وشەکان. کرداری یاریدەدەری یەکەم لەپێش بکەرەکە دادەنێین.

  Tom will -> will Tom?

.......-.......؟ 

* Will Tom be here tomorrow?

* ئایا تۆم بەیانی لێرە دەبێت؟

  you have -> have you?

.......-.........؟

  * Have you been working hard?

* ئایا تۆ بەسەختی کارت کردووە؟

  I can -> can I?

.........-........؟ 

* What can I do? (NOT 'What I can do?')

* من دەتوانم چی بکەم؟ (نەک '......؟')

  the house was -> was the house?

.......-......؟

  * When was the house built? (NOT 'When was built the house?')

* کەنگێ (کەی) خانوەکە دروستکراوە؟ (نەک '......؟')

 

    B. In Present Simple questions, we use ‘do/ does’:

ب- بۆ دروستکردنی پرسیارلە ڕانەبردووی سادەدا، do/ does بەکاردێنین:

you live -> do you live?

تۆ دەژی- ئایا تۆ دەژی؟

  * Do you live near here?

* ئایا تۆ لە نزیک ئێرە دەژی؟

  the film begins -> does the film begin?

فلیمەکە دەستپێدەکات – ئایا فلیمەکە دەستپێدەکات؟

  * What time does the film begin? (NOT 'What time begins ...?')

* چ کاتێک فلیمەکە دەستپێدەکات؟ (نەک '........؟')

 

In Past Simple questions, we use ‘did’:

بۆ دروستکردنی پرسیاری ڕابردووی سادە، did  بەکاردێنین:

  you sold -> did you sell?

تۆ فرۆشتت – ئایا تۆ فرۆشتت؟

  * Did you sell your car?

ئایا تۆ ئۆتۆمۆبیلەکەت فرۆشت؟

  the accident happened -> did the accident happen?

ڕووداوەکە ڕوویدا – ئایا ڕووداوەکە ڕوویدا؟

  * How did the accident happen?

* ڕووداوەکە چۆن ڕوویدا؟

 

But, do not use ‘do/ does/ did’ in questions if ‘who/ what/ which’ is the subject of the sentence. Compare:

بەڵام do/ does/ did  بەکارمەهێنە لە پرسیاردا ئەگەر وشە پرسەکە who/ what/ which بکەری ڕستەکە بوو. بەراورد بکە:

who (object)

کێ –وەک بەرکار 

Emma telephoned _somebody._(object)

ئێما تەلەفۆنی بۆ یەکێک کرد. (بەرکار)

  _Who_(object) did Emma telephone?

ئێما تەلەفۆنی بۆ کێ کرد؟ (بەرکارە)

who (subject)

کێ -بکەر

  _Somebody_(subject) telephoned Emma.

-یەکێک (بکەر) تەلەفۆنی بۆ ئێما کرد.

  _Who_(subject) telephoned Emma?

کێ (بکەر) تەلەفۆنی بۆ ئێما کرد؟

  

In these examples, who/ what/ which is the subject:

لەو نمونانەدا، who/ what/ which   بکەرە:

  * Who wants something to eat? (NOT 'Who does want')

* کێ شتێکی دەوێت بۆ خواردن؟ (نەک '.......')  

  * What happened to you last night? (NOT 'What did happen')

* شەوی ڕابردوو چیت بەسەر هات؟ (نەک '........')  

  * Which bus goes to the city centre? (NOT 'Which bus does go')

* کام پاسە دەچێتە ناوەڕاستی شار؟ (نەک '.......')  

    C. Note the position of Prepositions in questions beginning ‘Who/ What/ Which/ Where ...?’:

ج- سەرنجی شوێنی زێدەواژەکان بدە لەو پرسیارانەدا کە بە who/ what/ which/ where….?  دەست پێدەکەن:

  * Who do you want to speak to?

* دەتهەوێت قسە لەگەڵ کێ بکەی؟    

  * What was the weather like yesterday?

* کەش و هەوا دوێنێ چۆن بوو؟ 

  * Which job has Jane applied for?

* جۆن داوای بۆ چ پیشەیەک پێشکەش کردووە؟  

  * Where do you come from?

* لە کوێوە هاتووی؟/ خەڵکی کوێ ی؟  

    D. Negative questions (isn't it ...?/ didn't you ...?)

د- پرسیاری نەرێ (...........؟/ .............؟)  

  We use negative questions especially to show surprise:

ئێمە پرسیاری نەرێ بەکاردێنین بەتایبەتی بۆ پێشاندانی سەرسوڕمان:  

  * Didn't you hear the bell? I rang it four times.

* ئایا گوێت لە دەنگی زەنگەکە نەبوو؟ من چوار جار زەنگەکەم لێدا. 

 

Or when we expect the listener to agree with us:

یان کاتێک وا چاوەڕوان دەکەین گوێگر (بیستەر) هاوڕا بێت لەگەڵمان:

  * 'Haven't we met somewhere before? 'Yes, I think we have.'

* 'ئایا من و تۆ پێشتر لە شوێنێک یەکترمان نەبینیوە؟' 'بەڵێ، وابزانم وایە.'

  * Isn't it a beautiful day! (= It's a beautiful day, isn't it?)

* ئایا ئەوڕۆ ڕۆژێکی خۆش نیە! (= ئەوڕۆ ڕۆژێکی خۆشە، وانیە؟)   

 

Note the meaning of ‘yes’ and ‘no’ in answers to negative questions:

سەرنجی مانای 'بەڵێ' و 'نەخێر' بدە لە وەڵامدانەوەی پرسیاری نەرێدا:

  * Don't you want to go to the party? Yes. (=Yes, I want to go)

* ئایا ناتهەوێت بچی بۆ ئاهەنگەکە؟ بەڵێ. (بەڵێ، دەمهەوێت بچم)

  * Don't you want to go to the party? .No. (=No, I don't want to go)

* ئایا ناتهەوێت بچی بۆ ئاهەنگەکە؟ نەخێر. (نەخێر، نامهەوێت بچم)

 

Note the word order in negative questions beginning ‘Why ...?’:

سەرنجی ڕیزبەندی وشەکان بدە لەو پرسیارە نەرێ یانەدا کە بە why……?  دەست پێدەکەن:

 * Why don't we go out for a meal tonight? (NOT 'Why we don't...')

* بۆچی نەڕۆینە دەرەوە بۆ خواردنی ژەمێک ئەم شەو؟ (نەک '........') 

 * Why wasn't Mary at work yesterday? (NOT 'Why Mary wasn't...')

* بۆچی مێری لەسەر کار نەبوو دوێنێ؟ (نەک '........')

Source: English Grammar in Use’ by Raymond Murphy

-

Translated by: Twana


Date issued: 9/28/2013 4:55:00 PM

Viewed: 1905
Back to Articles